Giống như khám sức khỏe tổng thể, khám da toàn thân sẽ phát hiện sớm nhiều rủi ro, đặc biệt là ung thư da để được điều trị kịp thời và kéo dài tuổi thọ. Dưới đây là những thông tin khám da toàn thân theo khuyến cáo của bác sĩ da liễu
Sự cần thiết của khám da toàn thân chuyên khoa da liễu
Phải nói ngay rằng có rất nhiều bệnh lý về da phổ biến ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, một số người lại coi nhẹ và cho rằng cứ để mặc da tự khỏi. Hậu quả, chuyển biến nặng hơn, thậm chí là nguy hiểm đến tính mạng.
Theo các chuyên gia da liễu, khám da toàn thân là vì da của chúng ta là cơ quan lớn nhất, phản ánh sức khỏe nội tại, giúp phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm (ung thư da, tiểu đường, bệnh tuyến giáp) thông qua các dấu hiệu bất thường như mẩn đỏ, ngứa, thay đổi nốt ruồi, mụn, rụng tóc, hay vảy nến; giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân (dị ứng, nấm) và có phác đồ điều trị cá nhân hóa, ngăn ngừa biến chứng, bảo vệ sức khỏe tổng thể và sự tự tin.
Bạn cần khám khoa da liễu khi gặp bất kỳ bất thường nào về da, tóc, móng, lông chẳng hạn như:
- – Các dạng tổn thương da như: sưng, đỏ, ngứa, rát, nổi sẩn, mụn nước, bọng nước, mụn mủ, mày đay, bong vảy, loét da, ban xuất huyết, teo da, khô da, nứt nẻ…
- – Nốt ruồi thay đổi kích thước, hình dạng, màu sắc.
- – Mất sắc tố da.
- – Móng mọc bất thường, đâm vào da, móng màu xanh.
- – Tóc rụng nhiều hơn 100 sợi/ngày hoặc rụng từng mảng.
Một số bệnh da liễu có thể phát triển âm thầm, không triệu chứng. Nếu nghi ngờ bản thân gặp phải bệnh da liễu thì nên sớm đi kiểm tra ngay.
Đôi khi, một số dấu hiệu bất thường trên da không phải bệnh da mà cảnh báo một số bệnh lý nội khoa. Ví dụ như người bị bệnh tiểu đường có thể xuất hiện vệt da đen quanh cổ, háng (bệnh gai đen); bệnh tuyến giáp có thể gây ảnh hưởng đến tóc, móng và da, v.v… Lợi ích chính của việc khám da toàn thân là phát hiện sớm bệnh lý tiềm ẩn, dấu hiệu cảnh báo nội khoa như thay đổi màu da quanh cổ, háng (gai đen) có thể là dấu hiệu tiểu đường; vấn đề về da, tóc, móng có thể liên quan đến bệnh tuyến giáp. Hai là phát hiện sớm bệnh ung thư da khi các nốt ruồi thay đổi kích thước, màu sắc, hình dạng, giúp điều trị hiệu quả hơn. Ba là phát hiện các bệnh mãn tính như vảy nến, viêm da cơ địa.
Ngoài ra, khám toàn thân chuyên khoa da liễu còn chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây dị ứng, từ đó có biện pháp phòng tránh và giảm việc dùng thuốc. Phân biệt các bệnh lý da liễu như nấm, mụn, mề đay, v.v để có phác đồ điều trị kịp thời & hiệu quả và lên phác đồ điều trị cá nhân hóa, tránh tự điều trị sai cách. Cuối cùng, khám toàn thân chuyên khoa da liễu là để ngăn ngừa biến chứng, tổn thương da lan rộng, và các ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tâm lý và xa hơn là giữ gìn vẻ ngoài khỏe mạnh, tăng sự tự tin.
Khám da toàn thân là gì?
Khám da toàn thân, hay còn gọi là khám da toàn diện, là một cuộc kiểm tra tổng thể da bằng mắt thường của bác sĩ da liễu đối với toàn bộ bề mặt da—từ da đầu đến ngón chân—để tìm ra các dấu hiệu sớm của ung thư da (như u hắc tố), nốt ruồi và các bệnh lý khác như vảy nến hoặc chàm. Bác sĩ sẽ sử dụng các công cụ như kính soi da để kiểm tra kỹ lưỡng, rất quan trọng cho việc phát hiện sớm và tỷ lệ sống sót cao. Bạn cần cởi quần áo đến mức độ thoải mái (thường là mặc áo choàng) để bác sĩ sẽ kiểm tra tất cả các vùng, bao gồm da đầu, tai và kẽ ngón chân, ghi lại những thay đổi về kích thước, hình dạng, màu sắc và kết cấu của các vết.
Việc phát hiện một khối u hoặc mảng da bất thường trên cơ thể có thể gây lo lắng. Bạn có thể không nhận ra sự bất thường đó hoặc không thể xác định xem mình có cần điều trị hay không. Khám da toàn thân sẽ cung cấp thông tin cần thiết để đưa ra quyết định sáng suốt. Việc khám cũng giúp xác định vị trí bất kỳ sự bất thường nào mà bản thân người trong cuộc chưa tự mình phát hiện ra. Việc khám được thực hiện tại phòng khám chỉ mất rất ít thời gian.
Tuy nhiên , không phải bất cứ dấu hiệu bất thường nào trên da cũng cần phải điều trị, đôi khi chỉ cần chăm sóc da đúng cách như: thay đổi mỹ phẩm đang sử dụng, vệ sinh và làm sạch da đúng quy trình, bổ sung thực phẩm chứa nhiều vitamin trong chế độ ăn hàng ngày,… Tuy nhiên, hầu hết mọi người không thể biết chính xác vấn đề bất thường ở da của mình có nguy hại hay không, nguyên nhân do đâu,… Vì thế, việc thăm khám da trong những trường hợp như vậy là cần thiết, tránh được những hệ lụy khác cho sức khỏe.
Công tác chuẩn bị
Khi đi khám da toàn thân không nên trang điểm hoặc sử dụng các sản phẩm khác làm thay đổi màu da. Hãy chuẩn bị để thảo luận về bất kỳ vết hoặc khối u nào bạn tìm thấy trên cơ thể với bác sỹ. Thông tin nên bao gồm thời điểm bạn nhận thấy vấn đề lần đầu tiên và liệu bạn có thấy bất kỳ thay đổi nào không. Bác sĩ bắt đầu buổi khám bằng cách hỏi về tiền sử bệnh lý và thời gian bạn tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Đây là lúc bạn sẽ thảo luận về những bất thường mà bạn đã phát hiện. Việc khám da toàn thân bắt đầu từ đầu tiến xuống chân.
Khi nào cần đi khám? Nếu có bất kỳ tổn thương da về da, tóc, móng, lông. Với các triệu chứng điển hình như sưng, đỏ, ngứa, rát, mụn nước, vảy, loét, ban xuất huyết, khô da, nứt nẻ; nốt ruồi thay đổi hình dạng, màu sắc, kích thước, móng mọc bất thường, đổi màu, giác ngứa lan rộng, không rõ nguyên nhân. Cụ thể:
- – Các dạng tổn thương da như: sưng, đỏ, ngứa, rát, nổi sẩn, mụn nước, bọng nước, mụn mủ, mày đay, bong vảy, loét da, ban xuất huyết, teo da, khô da, nứt nẻ…
– Nốt ruồi thay đổi kích thước, hình dạng, màu sắc. - – Mất sắc tố da.
- – Móng mọc bất thường, đâm vào da, móng màu xanh.
Khi gặp các vấn đề về da, việc thăm khám tại khoa da liễu là rất quan trọng để đảm bảo bạn nhận được chẩn đoán và điều trị chính xác. Việc nắm rõ các quy trình khám da liễu là cần thiết để tiết kiệm thời gian và tiền bạc. Tùy vào từng trường hợp và vấn đề về da bạn đang gặp phải mà có những xét nghiệm phù hợp. Một số lưu ý cần thiết chuẩn bị cho khám da liễu:
Chuẩn bị trước khi khám: Ghi lại các triệu chứng về da của bạn, vệ sinh sạch sẽ trước khi khám bệnh. Trong quá trình khám trả lời trung thực chi tiết về tình trạng da của bạn, đừng ngại nói lên bất kỳ thông tin nào cũng là rất quan trọng để bác sỹ hiểu rõ hơn về tình trạng da của bạn và tránh các phản ứng phụ dị ứng không mong muốn.
Đặt bất kỳ câu hỏi nào nếu bạn có thắc mắc về tình trạng da của mình để bác sĩ giải đáp.
Quy trình khám da toàn thân
Khám lâm sàng là bước đầu tiên trong quy trình khám da liễu. Bác sĩ sẽ kiểm tra màu sắc, kích thước, hình dạng, tổn thương có thể quan sát, sờ nắn trên da, lông, tóc, móng.Tiếp theo tùy vào triệu chứng lâm sàng và yếu tố tiền sử (bệnh lý, dị ứng, sử dụng thuốc, nhạy cảm với ánh sáng, tiền sử gia đình, tiền sử quan hệ tình dục, di cư, v.v…) mà bác sĩ sẽ ra chẩn đoán; hoặc chỉ định thêm một số xét nghiệm vi khuẩn, nấm, huyết thanh, miễn dịch để chẩn đoán xác định.
Bác sĩ da liễu sẽ kiểm tra toàn bộ da của bạn một cách có hệ thống, sử dụng dụng cụ phóng đại (kính soi da) để có cái nhìn chi tiết. Các vùng được kiểm tra gồm da đầu, mặt, cổ, tai, thân, cánh tay, bàn tay, chân, bàn chân và kẽ ngón chân, cộng thêm vùng háng/mông nếu cảm thấy thoải mái. Bác sĩ sẽ tìm kiếm nốt ruồi, tàn nhang, vết bớt và bất kỳ đốm bất thường nào có sự thay đổi về màu sắc, kích thước, hình dạng hoặc kết cấu (các dấu hiệu ABCDE của ung thư hắc tố).Các đốm đáng ngờ có thể được theo dõi hoặc sinh thiết; các vấn đề về da khác (chàm, vảy nến) có thể được ghi nhận để điều trị.
Sau khi khám xong, bác sĩ giải thích những phát hiện và đưa ra phương pháp điều trị mang tính đề xuất. Sau khi khám xong thì tuân thủ theo hướng dẫn, đơn thuốc của bác sĩ để đảm bảo được hiệu quả điều trị . Nên theo dõi và tái khám đảm bảo tình trạng da được khôi phục và bảo vệ một cách tốt nhất.
Câu hỏi thường gặp về khám da toàn thân
Tôi nên khám da toàn thân bao lâu một lần?
Các bác sĩ da liễu khuyên bạn nên khám da toàn thân mỗi năm một lần. Nếu bạn thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc có nguy cơ mắc ung thư da cao hơn, bạn nên khám da toàn thân thường xuyên hơn.
Tần suất tầm soát ung thư da phụ thuộc vào tiền sử sức khỏe của từng người. Theo khuyến nghị nên đặt lịch hẹn ít nhất một lần mỗi năm, thực tế có thể tầm soát thường xuyên hơn nếu bạn có một số yếu tố nguy cơ ung thư da nhất định. Ví dụ, nếu có hơn 50 nốt ruồi, tiền sử mắc bệnh u hắc tố hoặc bất kỳ tình trạng sức khỏe nào khác có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư da, trong trường hợp này nên nên tầm soát từ ba đến sáu tháng một lần.
Khám da toàn thân có được bảo hiểm chi trả không?
Hầu hết các nhà cung cấp bảo hiểm y tế đều chi trả một phần hoặc toàn bộ cho việc khám da toàn thân. Nếu bạn không chắc chắn bảo hiểm của mình có chi trả hay không, bạn nên liên hệ với nhà cung cấp bảo hiểm trước khi đặt lịch hẹn.
Tôi nên mặc gì khi đi khám da toàn thân?
Hầu hết các cuộc khám da toàn thân sẽ yêu cầu bạn cởi bỏ quần áo ngoài. Ngoài ra, không có yêu cầu nào khác về trang phục cho cuộc hẹn. Nhiều bệnh nhân chọn mặc quần áo thoải mái và dễ cởi, bác sĩ khuyên nên mặc áo choàng.
Thời gian khám da toàn thân mất bao lâu?:
Khoảng 30 phút.
Tài liệu tham khảo
- https://www.hopkinsdermatology.com/full-body-skin-exam-monroe/
- https://www.docohio.com/procedures/skin-cancer-screenings-and-total-body-skin-exams#:~:text=What%20a%20Dermatologist%20Is%20Looking,well%20as%20explain%20next%20steps.
