Bệnh nhiễm trùng da mạn tính hay viêm đỏ nếp kẽ do vi khuẩn gây ra các mảng da màu nâu đỏ, bong vảy, thường xuất hiện tại những vùng nếp gấp ẩm. Dễ gặp ở bệnh nhân đái tháo đường và những người sống trong môi trường khí hậu ấm.
Tổng quan nhiễm trùng da mạn tính do vi khuẩn
Nhiễm trùng da do vi khuẩn được phân loại thành nhiễm trùng da và mô mềm (SSTI) và nhiễm trùng cấu trúc da và da cấp tính do vi khuẩn (ABSSSI).
SSTI bao gồm nhọt vùng mặt, chốc loét, erythrasma (Bệnh viêm da do vi khuẩn Corynebacterium minutissimum), viêm nang lông, nhọt, chốc lở, viêm hạch bạch huyết, áp xe da nhỏ
ABSSSI là những nhiễm trùng da do vi khuẩn phức tạp. Chúng bao gồm viêm mô tế bào, viêm quầng, viêm mạch bạch huyết, áp xe da lớn (> 75 cm2 bao gồm phù nề, ban đỏ và chai cứng), nhiễm trùng mô mềm hoại tử , nhiễm trùng vết mổ. Hội chứng bỏng da do tụ cầu, sốt ban đỏ và hội chứng sốc nhiễm độc là những hậu quả liên quan đến da của nhiễm trùng do vi khuẩn.
Các mầm bệnh chính trong SSTI là các loài Streptococcus và Staphylococcus, bao gồm cả Staphylococcus aureus kháng methicillin (MRSA). MRSA là mầm bệnh phổ biến ở Mỹ, tuy nhiên, tỷ lệ các ca bệnh do MRSA rất khác nhau ở những nơi khác nhau trên thế giới. Do MRSA có thể kháng nhiều loại kháng sinh, nên các loại kháng sinh được khuyến nghị cho nhiễm trùng da và mô mềm do vi khuẩn phụ thuộc phần lớn vào tỷ lệ hiện hành và kiểu kháng thuốc của MRSA tại địa phương.
Theo khuyến cáo của giới da liễu, ABSSSI không sinh mủ từ nhẹ đến trung bình cần phải được điều trị bằng beta-lactam hoặc clindamycin làm phương pháp điều trị giả định đối với liên cầu khuẩn. Phạm vi điều trị của MRSA cũng cần phải được xem xét ở những bệnh nhân có nguy cơ. Ví dụ sau chấn thương xuyên thấu, nghi ngờ là người mang MRSA trong mũi hoặc những người sử dụng thuốc phiện bất hợp pháp đường tĩnh mạch. ABSSSI sinh mủ nếu gây ra triệu chứng nhiễm độc toàn thân (ví dụ: sốt, nhịp tim nhanh, thở nhanh, sưng tấy, bạch cầu cao) là bệnh rất nặng. Nếu vậy, hãy dùng phương pháp nhuộm Gram, nuôi cấy vi khuẩn và điều trị theo kháng sinh đồ. Thuốc kháng sinh được lựa chọn thường là vancomycin. Tuy nhiên, có nhiều lựa chọn khác.
Điểm mặt nhiễm trùng da mạn tính do vi khuẩn phổ biến nhất
Viêm mô tế bào
Đây là bệnh hay gặp nhất trong các bệnh về nhiễm trùng da do vi khuẩn gây ra, khởi phát của bệnh này là xuất hiện các nốt sưng đỏ kèm theo bóng nước hoặc các nốt phồng rộp gây ngứa ngáy, đau rát. Viêm mô tế bào đa phần là do liên cầu nhóm A, tụ cầu vàng gây ra, bệnh này vẫn xảy ra khi da bình thường hoặc da đang bị tổn thương có các vết đứt, vết cắt thì vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vào sâu và gây nhiễm trùng nặng hơn. Đặc biệt, bệnh này rất dễ lây lan và phát tán cao trong môi trường sinh hoạt kém vệ sinh, tiếp xúc thường xuyên với các vật dụng nhiễm khuẩn.
Viêm quầng
Đây là một loại nhiễm trùng da do vi khuẩn tấn công vào lớp hạ bì da, trong đó liên cầu nhóm A là vi khuẩn gây bệnh chính và gây bệnh ở người lớn và cả trẻ nhỏ. Khi phát hiện ra các triệu chứng bệnh thì nên đến bác sĩ để kịp thời chữa trị để tránh các biến chứng nguy hiểm.
Chốc
Chốc lở là bệnh nhiễm trùng da do vi khuẩn Streptococcus hoặc Staphylococcus gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ. Những vùng da ở miệng và mũi xuất hiện các vết loét chứa dịch mủ, khi bị vỡ dịch này chảy ra và hình thành vảy nâu vàng bao phủ vết loét. Do đó, cần điều trị sớm nhằm ngăn chặn tình trạng phát tán lây lan tới các bộ phận khác dẫn đến nhiễm trùng huyết rất nguy hiểm.
Bệnh Erythrasma
Đây là bệnh do vi khuẩn Corynebacterium Minutissimum gây ra, bệnh khởi phát với các nốt mụn đỏ có vảy nâu xuất hiện nhiều trên vùng da có nếp gấp như khu vực ở háng, nách, dưới bầu vú, kẽ tay chân. Đối với bệnh này các bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng kháng sinh dạng uống hoặc bôi để điều trị. Cùng với đó, để nâng cao hiệu quả điều trị thì người bệnh nên sử dụng xà phòng, sữa tắm kháng khuẩn để vệ sinh cơ thể.
Hậu bối
Hậu bối là bệnh về da do staphylococcus tấn công và gây bệnh, ban đầu bệnh này xuất hiện những khối u có mủ gây đau nhức, sau đó tiến triển thành những khối u to hơn. Khu vực ẩm ướt như miệng, mũi và nách là nơi hay bị vi khuẩn tấn công nhiều nhất.
Viêm nang lông
Viêm nang lông là bệnh da liễu khá phổ biến do vi khuẩn gây ra xuất hiện chủ yếu ở lưng, cánh tay, chân và mông. Đa phần nếu bị viêm nang lông nhẹ thì sẽ tự hết sau 1 đến 2 tuần. Nhưng nếu có dấu hiệu sưng đỏ đau nhức nhiều thì nên tới bệnh viện uy tín để kịp thời chữa trị tránh biến chứng nguy hiểm.
Nhiễm tụ cầu vàng kháng methicillin
Đây là bệnh do vi khuẩn tụ cầu vàng gây ra. Nó là một loại vi khuẩn sở hữu khả năng kháng một số loại thuốc kháng sinh và có thể dễ dàng lây qua tiếp xúc da.Người bệnh thường có sự xuất hiện nhiều cục da màu u đỏ như nhọt trên da, đồng thời sẽ có các triệu chứng như bị sốt, ớn lạnh, khó thở, mệt mỏi,… Trong trường hợp không thực hiện điều trị, sẽ dẫn đến nhiễm trùng xương, khớp, đường máu, van tim, phổi khi vi khuẩn xâm nhập vào sâu bên trong cơ thể.
Về bệnh nhiễm trùng da mạn tính là gì?
Bệnh nhiễm trùng da mạn tính hay viêm đỏ nếp kẽ do vi khuẩn, tên tiếng Anh Erythrasma là tình trạng da gây ra các mảng đỏ hoặc nâu. Erythrasma còn được gọi là erythrasma da, thủ phạm là do vi khuẩn Corynebacterium minutissimum.
Bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh erythrasma, nhưng phổ biến nhất ở người lớn và nam giới. Những người sống ở vùng khí hậu ấm áp và ẩm ướt có nguy cơ mắc bệnh erythrasma cao hơn. Bệnh này có thể ảnh hưởng đến những người vệ sinh kém, béo phì, tiểu đường, đổ mồ hôi nhiều, người lớn tuổi, người có hệ miễn dịch suy yếu, nhóm mắc các bệnh về da khác…
Những người sống trong không gian chung cũng có nhiều khả năng bị bệnh erythrasma như trong ký túc xá hay nhà dưỡng lão và doanh trại.
Phân loại bệnh Erythrasma
Có ba loại erythrasma da gồm:
Erythrasma kẽ ngón chân
Loại này là nhiễm trùng do vi khuẩn ở bàn chân. Nó thường xảy ra giữa hai ngón chân cuối cùng. Đôi khi còn nhiễm trùng nấm ở bàn chân cùng lúc.
Erythrasma kẽ da
Loại này ảnh hưởng đến các vùng da tiếp xúc và cọ xát với nhau. Nó thường thấy nhất ở những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Nhiễm trùng thường xuất hiện ở các nếp gấp da, bao gồm nách, bẹn, dưới ngực, nếp gấp giữa hai mông, rốn và đùi
Bệnh erythrasma toàn thân
Loại này còn được gọi là erythrasma dạng đĩa. Nó hiếm gặp và có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên cơ thể. Phụ nữ sống ở vùng khí hậu nhiệt đới có nhiều khả năng mắc bệnh này nhiều hơn. Nó có thể là dấu hiệu sớm của bệnh tiểu đường tuýp 2.
Triệu chứng của bệnh erythrasma
- Hầu hết mọi người đều có dấu hiệu của bệnh erythrasma ở những vùng da bị thay đổi. Xuất hiện dưới dạng mảng đỏ, mảng hồng, mảng nâu, da có vảy, da nứt nẻ, đặc biệt là ở bàn chân, da mềm hoặc bị ngâm nước, da trông nhăn nheo…Nhiều người bị erythrasma không có bất kỳ triệu chứng nào. Một số người có thể bị nóng rát và ngứa, đặc biệt là ở vùng bẹn.
- Bệnh Erythrasma có thể trông giống như các bệnh da khác, vì vậy bác sĩ của bạn có thể cần thực hiện một số xét nghiệm để không nhầm với những bệnh ngoài da khác.
- Viêm đỏ nếp kẽ do vi khuẩn tương tự như nhiễm nấm hoặc viêm kẽ. Triệu chứng gồm vẩy nông, trợt và ẩm ướt thường bị ở chân, giới hạn ở kẽ ngón thứ ba và thứ tư. Erythrasma ở háng biểu hiện là những mảng màu hồng hoặc màu nâu ranh giới rõ nhưng không đều kèm theo vẩy da mỏng. Erythrasma cũng có thể bị ở nách, nếp lằn vú, nếp lằn bụng, và nếp kẽ vùng hậu môn sinh dục, đặc biệt ở phụ nữ trung niên béo phì và ở bệnh nhân tiểu đường.
- Chẩn đoán phân biệt viêm đỏ nếp kẽ do vi khuẩn quanh hậu môn bao gồm viêm mô tế bào do liên cầu quanh hậu môn. Viêm mô tế bào liên cầu quanh hậu môn chỉ gây đau và ban đỏ tươi ở vùng da quanh hậu môn và không phát huỳnh quang khi soi đèn Wood. Cấy liên cầu nhóm A được thực hiện trên gạc da của trẻ em bị tổn thương dương tính.
Điều trị viêm đỏ nếp kẽ do vi khuẩn
Kháng sinh tại chỗ, Clarithromycin đường uống, Erythromycin, clindamycin, mupirocin, axit fusidic và benzoyl peroxide bôi tại chỗ có hiệu quả đối với bệnh nhân viêm đỏ nếp kẽ do vi khuẩn. Đối với những bệnh nhân bị viêm đỏ nếp kẽ do vi khuẩn lan rộng hơn, điều trị bằng đường uống với một liều duy nhất clarithromycin 1g hoặc erythromycin 250 mg 4 lần mỗi ngày trong 14 ngày sẽ có hiệu quả.
Phòng ngừa
- Thực hành vệ sinh tốt, giữ vùng da bị ảnh hưởng sạch sẽ và khô ráo. Có thể rửa da bằng xà phòng thông thường hoặc xà phòng kháng khuẩn có chứa nhôm clorua hoặc chlorhexidine.
- Dùng sản phẩm không cần kê đơn giúp giảm ngứa và kích ứng như kem hydrocortisone hoặc kem miconazole. Nên mặc quần áo mỏng nhẹ. Nếu bạn sống ở vùng khí hậu nóng ẩm, hãy mặc quần áo cotton mỏng nhẹ và rộng rãi để giúp thấm hút mồ hôi. Giữ nhiệt độ trong nhà ở mức mát mẻ.
- Dùng phấn rôm trẻ em, thoa lên những vùng da luôn ẩm ướt như… háng, nách hoặc các nếp gấp da lớn hơn.
- Ăn uống lành mạnh và hạn chế đường, nhất là nhóm mắc bệnh tiểu đường.
Hỏi nhanh đáp gọn về bệnh Erythrasma
Erythrasma là gì?
Như đề cập, Erythrasma là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn ở lớp trên cùng của da, do vi khuẩn Corynebacterium minutissimum gây ra. Vi khuẩn này sống tự nhiên trên da nhưng phát triển quá mức ở những vùng ấm áp, ẩm ướt như các nếp gấp da.
Các triệu chứng là gì?
Bệnh thường xuất hiện dưới dạng các mảng màu hồng, đỏ hoặc nâu rõ ranh giới, có vảy mịn và đôi khi gây ngứa nhẹ hoặc nứt nẻ, đặc biệt là giữa các ngón chân. Các vị trí thường gặp bao gồm vùng bẹn, nách, dưới ngực và giữa các ngón chân.
Bệnh được chẩn đoán như thế nào?
Bác sĩ chẩn đoán dựa vào hình dạng bên ngoài và sử dụng đèn Wood, dưới đèn này vi khuẩn tạo ra ánh sáng huỳnh quang màu đỏ san hô đặc trưng.
Ai dễ bị bệnh Erythrasma?
Người lớn, đặc biệt là những người mắc bệnh tiểu đường, béo phì, đổ mồ hôi quá nhiều (tăng tiết mồ hôi) và những người sống ở vùng khí hậu nóng ẩm dễ bị bệnh này hơn.
Bệnh được điều trị như thế nào?
Điều trị bao gồm sử dụng kháng sinh bôi ngoài da (như clindamycin, erythromycin) hoặc kháng sinh đường uống (như erythromycin, clarithromycin), cùng với việc giữ cho vùng da bị bệnh sạch sẽ và khô ráo. Xà phòng kháng khuẩn cũng có thể giúp ích.
Bệnh có tự khỏi không?
Không, bệnh thường không tự biến mất nếu không được điều trị và có thể trở nặng hoặc lan rộng, vì vậy cần điều trị y tế để chữa khỏi.
Bệnh có thể tái phát ?
Có, tái phát là phổ biến, đặc biệt nếu các yếu tố nguy cơ như độ ẩm và bệnh tiểu đường không được kiểm soát.
