Bệnh nhân nữ, 55 tuổi, mắc COVID-19 nhẹ và không sử dụng thuốc. Tiền căn bản thân và tiền căn gia đình không ghi nhận vảy nến. Ba tuần sau khi chẩn đoán COVID-19, bệnh nhân xuất hiện các nốt sẩn đỏ, có vảy trên thân mình và mặt sau của chân.
Ca lâm sàng
Hai tháng sau COVID-19, kết quả thăm khám cho thấy diện tích bề mặt cơ thể bị tổn thương đã tăng lên 5%, sang thương bao gồm nhiều sẩn đỏ, có vảy màu trắng đục ở thân, chân trước và sau, và đùi bên. Bệnh nhân không đau khớp, không sang thương ở móng. Bệnh nhân từ chối sinh thiết.
Chẩn đoán: vảy nến thể giọt
Điều trị: kem triamcinolone acetonide 0,1% hai lần mỗi ngày trong 2 đến 4 tuần.
Thảo luận
Một đợt bùng phát vảy nến đột ngột có thể liên quan đến việc rối loạn điều hòa miễn dịch bẩm sinh. Bệnh vảy nến thể mảng và thể giọt được cho là có cơ chế bệnh tương tự nhau, nhưng vảy nến giọt là loại vảy nến duy nhất có nguyên nhân từ nhiễm virus.
Ban đầu, ARN virus sẽ kích thích thụ thể toll-like 3, dẫn đến tăng sản xuất IL-36γ và CXCL8 (IL-8), là cytokine/chemokine gây bệnh bằng cách kích thích phản ứng tiền viêm, có trong quá trình đáp ứng miễn dịch bẩm sinh của vảy nến giọt.
Sự rối loạn sản xuất các cytokine tiền viêm bắt đầu ngay từ giai đoạn đầu — trong vòng 7 ngày — kể từ khi nhiễm virus. Bệnh nhân bị vảy nến giọt sau 3 tuần mắc COVID, có thể do nhiễm virus và vi khuẩn khác kèm theo, phổ biến nhất là nhiễm trùng liên cầu.
Các nhà khoa học quan sát thấy rằng SARS-CoV-2 và hội chứng hô hấp Trung Đông MERS, đều do coronavirus gây ra, có thể dẫn đến giảm interferon loại I, do đó không kiểm soát được sự nhân lên của virus trong giai đoạn đầu. Điều này gây ra sự gia tăng các cytokine và chemokine tiền viêm, bao gồm IL-36γ và CXCL8.
Cơ chế bệnh lý này có thể giải thích cho các trường hợp bùng phát vảy nến đột ngột của bệnh nhân sau 3 tuần bị COVID-19. Tuy nhiên, cần phải điều tra thêm và định lượng các cytokine liên quan để xác nhận.
Kết luận
Bệnh vảy nến là một tình trạng viêm da mạn tính, có liên quan chủ yếu đến các yếu tố di truyền và môi trường. Vảy nến thể giọt được coi như phản ứng thứ phát sau khi nhiễm trùng amidan và đường hô hấp do liên cầu.
Các trường hợp bị vảy nến giọt sau khi nhiễm COVID-19 đã được ghi nhận, ngay trên cả những bệnh nhân không có tiền căn bản thân và gia đình mắc vảy nến. Tuy nhiên, SARS-CoV-2 là một loại virus mới nên tác động lâu dài của COVID-19 vẫn chưa rõ ràng, cần được nghiên cứu và đánh giá thêm.
GHI NHỚ
• Bệnh vảy nến giọt (Guttate psoriasis) là loại bệnh vảy nến duy nhất có nguyên nhân từ nhiễm virus.
• Rối loạn điều hòa các cytokine tiền viêm trong quá trình nhiễm COVID-19 dẫn đến sự phát triển của bệnh vảy nến giọt 3 tuần sau đó.
